Verantwoordelijkheid nemen voor je energie

Waarom energie managen niets te maken heeft met discipline – en alles met zelfrespect

Er was een tijd dat ik dacht dat mijn energie lekte omdat ik te veel deed. Te veel klanten. Te veel ideeën. Te veel plannen.

Maar dat was het niet.

Mijn energie begint te dalen wanneer iets als verplicht voelt. En dat gaat niet alleen over dingen die iemand letterlijk als verplicht uitspreekt.

Het gaat juist vaak over het onuitgesprokene. Over verwachtingen die niet in woorden worden teruggegeven,
zelfs niet wanneer ik ernaar vraag. Maar die ik wel voel.

En omdat mijn systeem ze voelt, ga ik ze invullen. Op basis van eerdere ervaringen. Op basis van oude situaties. Op basis van hoe het “meestal” ging.

En ineens ontstaat er druk. Druk die niemand expliciet heeft opgelegd, maar die ik wel ervaar.

Op dat moment verdwijnt de speelruimte. En zonder speelruimte kan ik mezelf niet meer zijn.

Niet mezelf wanneer ik overprikkeld ben en rust nodig heb.
Niet mezelf wanneer ik buffertijd nodig heb tussen afspraken. Niet mezelf wanneer ik merk dat iets niet voldoet aan verwachtingen die nooit zijn uitgesproken.

Dat is het moment waarop mijn energie zakt. Mijn stemming daalt mee. En ik overga op automatische piloot.

Dat automatische pilootstuk is niet onschuldig. Voor mij betekende het jarenlang dat ik delen van mijn leven nauwelijks herinner. Dat ik me vaak verveelde.
Me afsloot. En geen echte verbinding kon maken, terwijl ik daar juist zo naar verlangde.

Ik was er wel. Maar ik was niet aanwezig. Misschien herken je dat. Niet de dramatische uitputting. Maar het subtiele verdwijnen.

Energie lekt zelden door drukte

We denken vaak dat we onze energie beter moeten managen door:

• minder te doen
• efficiënter te werken
• betere planners te kopen
• productiviteitstips toe te passen.

Dus we zoeken naar hacks. Systemen. Slimmere structuren. En ondanks alle tijd en moeite worden we niet echt beter in het bewaken van onze energie. Omdat energie zelden lekt door drukte alleen.

Energie lekt wanneer:

• we ja zeggen vóór we voelen of het klopt
• beslissingen nemen terwijl onze emoties nog in beweging zijn
• verwachtingen dragen die niet van ons zijn
• geen ruimte voelen om onszelf te zijn.

Voor mij zit het lek vaak in verwachtingen. In dat spanningsveld tussen wat ik voel en wat ik denk dat er van mij verwacht wordt.

En verantwoordelijkheid nemen betekent dan niet: harder werken. Maar: eerlijker worden.

Verantwoordelijkheid ≠ controle

Verantwoordelijkheid nemen voor je energie betekent niet dat je elk energielek moet voorkomen. Dat kan niet.

Soms zijn er situaties waarin het oké is dat je energie weglekt. Een intens gesprek. Een drukke periode. Een moment waarop je bewust kiest om er voor iemand te zijn.

Het verschil zit in bewustzijn. Lek ik energie omdat ik over mijn grens ga zonder het te erkennen? Of kies ik er bewust voor, en zorg ik daarna dat ik oplaad?

Verantwoordelijkheid nemen betekent:

• herkennen wanneer je overprikkeld raakt
• je lichaam serieus nemen
• je emoties reguleren
• consequenties durven dragen.

Soms betekent dat:

• je werkweek herinrichten
• een afspraak verplaatsen
• een nee uitspreken
• iemand teleurstellen.

Dat laatste blijft de moeilijkste voor mij. Maar tijdelijke teleurstelling weegt lichter dan langdurige zelfvervreemding.

En misschien is dat wel een van de meest krachtige vormen van burn-out preventie:
niet wachten tot je omvalt, maar leren luisteren wanneer het nog zacht fluistert.

De speelruimte-check (met je lichaam als kompas)

Voordat ik ergens ja op zeg, doe ik dit:

1. Stop. Adem. Voel.
Eén hand op mijn borst. Eén op mijn buik.
Wordt mijn adem ruimer? Of hou ik iets vast?

2. Check de spanning.
Keel. Schouders. Buik.
Voelt het open of trekt het samen?

3. Stel de speelruimte-vraag:
Voelt dit als moeten… of als mogen?

4. Gun mezelf tijd.
Mag ik hier een nacht over slapen?
Blijft het morgen nog steeds een ja?

Die pauze is geen zwakte.
Het is zelfleiderschap.

Want vaak weet mijn lichaam het al voordat mijn hoofd het begrijpt.

Van uitputting naar regie

Regie nemen over je energie is geen optimalisatie. Het is zelfrespect. Het is jezelf toestaan om niet mee te bewegen met elke impliciete verwachting. Het is erkennen dat jouw systeem signalen geeft. Dat jouw energie niet oneindig beschikbaar is.

Misschien heb je jarenlang gedacht dat je gewoon gevoeliger bent. Of minder belastbaar. Of dat je beter je best moet doen om alles aan te kunnen.

Maar wat als jouw vermoeidheid geen zwakte is, maar een signaal van intelligentie? Wat als jouw systeem je niet tegenwerkt, maar je probeert terug te brengen naar jezelf?

Energie managen is geen kwestie van harder werken aan jezelf. Het is leren vertrouwen dat jouw grenzen ergens voor bedoeld zijn. En misschien begint verantwoordelijkheid niet bij grootse veranderingen.
Maar bij één klein moment vandaag waarop je voelt: hier wil ik mezelf niet verliezen.

Dat is geen egoïsme. Dat is zelfrespect. En zelfrespect is de basis van geluk. 💛

Als je merkt dat je dit niet alleen wilt uitzoeken, weet dat je welkom bent.