Grenzen stellen zonder jezelf te verliezen

Grenzen stellen voelt spannend, maar levert meer rust en echte verbinding op. Over zelfzorg, energie bewaken en waarom jouw nee geen afwijzing is.

Soms zeggen we ja terwijl alles in ons lijf al nee roept. Niet een zachte twijfel-nee, maar een fysieke: spanning in de buik, misselijkheid, een versnelde hartslag. Toch zeggen we ja. Omdat de ander het vraagt. Omdat we willen laten zien dat we geven om de ander. Omdat we denken dat dit is wat groei is: onze comfortzone oprekken.

En soms is dat ook zo.

Maar soms is het geen groei.
Dan is het zelfverraad.

De druppel (in een reeks die al te lang duurde)

Het was niet één verzoek.

Het was een reeks van verwachtingen, vragen en situaties — met verschillende mensen — waarin ik steeds opnieuw over mijn eigen grens ging. Iedere keer een klein stukje. Iedere keer met de gedachte: dit kan ik ook nog wel dragen.

Tot die ene situatie.

De situatie waarin ik ja zei, terwijl ik eigenlijk voet bij stuk had moeten houden bij mijn nee. Niet omdat ik het niet wilde proberen. Maar omdat het simpelweg niet bij mij paste.

Wat volgde was geen leerervaring, maar een afrekening.

Stress.
Paniekaanvallen.
Huilbuien.

En uiteindelijk: leegte.

Tot op het punt dat ik emotioneel en mentaal niet meer kon reguleren — en terugviel in een depressie.

Niet omdat ik zwak was.
Maar omdat ik structureel over mijn eigen grens was gegaan.

Waarom nee zeggen zo onveilig voelde

Mijn angst zat niet in het nee zeggen zelf.
Mijn angst zat in wat dat nee zou betekenen.

Ik was bang dat:

• mijn nee gezien zou worden als een persoonlijke afwijzing
• mijn nee niet geaccepteerd zou worden
• de ander zou proberen mij te overrulen
• ik niet langer gewenst zou zijn.

En wat het extra ingewikkeld maakte: die angst was niet uit de lucht gegrepen.

Mijn eerdere nee’s werden namelijk ervaren als afwijzing. Niet omdat ik de ander afwees — maar omdat grenzen en afwijzing in die dynamiek met elkaar verward raakten.

Wat voor mij niet paste, werd persoonlijk opgevat.

En dus leerde ik iets gevaarlijks:

Dat liefde gelijkstaat aan beschikbaarheid.

Wanneer grenzen ontbreken, raak jij jezelf kwijt (en waarom dat zo is)

Grenzen zijn geen randvoorwaarden om relaties werkbaar te houden.
Grenzen zijn de plek waar jij ophoudt jezelf te verlaten.

Je grenzen voelen = jezelf voelen.
Je grenzen respecteren = jezelf serieus nemen.
Je grenzen uitspreken = jezelf laten bestaan in contact.

Wanneer je structureel over je grenzen gaat, gebeurt er iets sluipends:

• je raakt verder verwijderd van je eigen signalen
• je past je aan voordat je überhaupt weet wat jij nodig hebt
• je verliest het onderscheid tussen wat van jou is en wat van de ander.

En uiteindelijk raak je jezelf kwijt.

Zelfverwaarlozing is zelden spectaculair.
Het is meestal stil.

Het uit zich in leegte, uitputting, emotionele ontregeling, somberheid.
In het niet meer kunnen zorgen voor jezelf — omdat je te lang alles en iedereen vóór liet gaan.

De overtuigingen onder het gedrag

Onder mijn ja’s zaten overtuigingen die lang logisch hadden gevoeld:

• Grenzen stellen mag alleen als de ander niet teleurgesteld raakt
• Mijn behoeften zijn minder belangrijk dan die van anderen
• Ik ben pas waardevol als ik beschikbaar ben
• Nee zeggen maakt mij lastig, egoïstisch of afwijzend.

Zolang deze overtuigingen onbewust blijven, voelt grenzen stellen als gevaar.
Niet ongemakkelijk — maar existentieel onveilig.

Wat er gebeurt als ik wél mijn grens aangeef

In het begin is het spannend.
Mijn lichaam schreeuwt tegelijk doe het niet en dit klopt.
Een innerlijke tweestrijd die allesbehalve comfortabel is.

Maar zodra die eerste emotionele golf voorbij is, gebeurt er iets anders:

Ik voel opluchting.
Ik voel ruimte.
Ik voel mezelf weer.

En paradoxaal genoeg ontstaat er dan juist meer mogelijkheid tot echt contact.
Niet altijd zonder teleurstelling — maar wel zonder zelfverraad.

Ja, het blijft soms lastig om de ander teleur te stellen.
Maar het alternatief — mezelf verlaten — is uiteindelijk vele malen destructiever.

Eigenaarschap vraagt geen hardheid, maar eerlijkheid

Eigenaarschap wordt vaak verward met doorzetten, sterk zijn, niet zeuren.

Maar echt eigenaarschap vraagt iets anders:

Dat je luistert naar je lichaam.
Dat je je nee net zo serieus neemt als je ja.
Dat je stopt met jezelf bewijzen door over je grenzen te gaan.

Niet om anderen af te wijzen.
Maar om jezelf niet langer te verliezen.

Uitnodiging

Sta eens stil bij een situatie waarin jij ja zegt terwijl je lijf al nee zegt.

Niet om jezelf te veroordelen.
Maar om te onderzoeken:

👉 Wat probeer ik hier te beschermen?
👉 Wat ben ik bang te verliezen als ik nee zeg?
👉 En wat verlies ik eigenlijk als ik dat niet doe?

Misschien is dat het begin.
Niet van harder worden.
Maar van dichter bij jezelf blijven.