Waarom je niet ‘achterloopt’, ook al voelt het zo

Het voelt soms alsof anderen verder zijn dan jij. In dit blog ontdek je waarom iedereen zijn eigen tempo en pad heeft — en waarom vergelijken je groei niet helpt.

Er leeft een versie van mij in mijn hoofd. Ik noem haar soms gekscherend de ideale Irene. Ze heeft tijd. Voor alles. Energie voor honderden. Ze sport fanatiek, alsof het haar moeiteloos afgaat. Ze eet altijd gezond. En haar huis is niet alleen schoon en opgeruimd, maar gewoon blinked schoon.

De ideale Irene heeft overzicht, energie en discipline. En ergens verwacht een deel van mij dat ik haar ben. Of in ieder geval dat ik haar binnenkort word.

Dus ik maak keuzes vanuit háár leven. Ik koop spullen die passen bij háár ritme. Ik maak plannen die kloppen bij háár agenda. En ik stel verwachtingen die logisch zijn als je haar energie hebt.

En dan verstrijkt de tijd. En dan blijkt: ik ben haar niet. Niet structureel. Niet duurzaam. Niet zonder mezelf voorbij te lopen.

De spullen blijven liggen. Plannen schuiven op. En langzaam sluipt er een gedachte binnen: “Anderen lukt dit wel. Waarom mij niet?”

Het gevoel van achterlopen

Het venijnige aan persoonlijke groei is dit: hoe bewuster je wordt, hoe groter soms het gevoel dat je achterloopt.

Je ziet meer. Je snapt meer. Je voelt meer. Je wéét inmiddels hoe het zou kunnen. En toch… leef je er nog niet naar. Dat voelt al snel als falen. Of als traagheid. Of als iets wat je zou moeten oplossen.

Maar laat me dit heel zacht zeggen: dit is geen teken dat je het verkeerd doet. Dit is een teken dat je zenuwstelsel nog aan het leren is hoe het veilig kan meebewegen.

Bewustzijn is geen schakelaar

We doen vaak alsof inzicht het eindpunt is. Alsof begrijpen automatisch betekent dat je het ook kunt dragen. Maar zo werkt een mens niet. Je hoofd kan al lang weten wat goed voor je is, terwijl je lijf nog bezig is met herstellen, afstemmen en reguleren.

Die ideale Irene in mijn hoofd leeft in een tempo dat mijn systeem simpelweg niet altijd kan bijbenen. Niet omdat ik zwak ben. Maar omdat ik mens ben. En misschien geldt dat ook voor jou.

Vergelijken is vaak een misverstand

“Maar anderen lukt dit wel.” Die zin hoor ik vaak. En bijna altijd zit daar hetzelfde misverstand onder. We vergelijken ons binnenwerk met het buitenwerk van anderen.

We zien hun consistentie, hun resultaten, hun ogenschijnlijke rust. Maar we zien hun vermoeidheid niet. Hun twijfel niet. Hun aanpassingen niet. En belangrijker nog: we zien niet hoe verschillend onze systemen zijn.

Wat voor de één regulerend werkt, is voor de ander uitputtend. Dus als iets jou (nog) niet lukt, zegt dat niets over jouw inzet of wilskracht. Het zegt iets over jouw tempo.

Iedereen zijn eigen tempo, zijn eigen pad

Wat we vaak vergeten, is dit: we hebben niet alleen allemaal een ander leven — we hebben ook een ander tempo, een ander pad, en een andere fase van persoonlijke groei. De één groeit in sprongen. De ander in lagen. De één leert door doen. De ander door eerst te voelen.

Als we onszelf vergelijken met een ander, vergelijken we meestal alleen het zichtbare resultaat. Maar we missen de context. We zien niet:

• waar iemand vandaan komt,
• wat er onderweg is gebeurd,
• welke omwegen nodig waren,
• of wat het iemand kost om dit vol te houden.

Zonder die context zegt vergelijken niets. Het is alsof je twee reizigers vergelijkt zonder te weten waar hun reis begon of welke bagage ze dragen.

Dat maakt vergelijken niet alleen zinloos — het maakt het ook oneerlijk.

De enige vergelijking die klopt

Er is eigenlijk maar één vergelijking die iets zegt. En zelfs die mag zacht zijn. Dat is de vergelijking met jezelf van gisteren. Niet om te beoordelen. Maar om te zien.

Ben je vandaag iets bewuster dan toen? Iets eerlijker? Iets minder hard voor jezelf, al is het maar een fractie? Dan ben je aan het groeien. Ook als het tempo anders is dan je hoofd had bedacht.

Persoonlijke groei is geen race. Het is een relatie. En relaties gedijen niet onder druk, maar onder aandacht.

Je steekt beter in elkaar dan je denkt

Als jij voelt: “Anderen lukt dit wel, waarom mij niet?” dan wil ik dat je dit hoort: Het feit dat jij deze vraag stelt, betekent vaak dat je al verder bent dan je denkt. Je neemt waar. Je reflecteert. Je zoekt geen quick fix meer, maar iets wat klopt.

Dat vraagt geen haast. Dat vraagt vertrouwen. En misschien mag je vandaag stoppen met jezelf vooruit te duwen en beginnen met jezelf bij te houden. Misschien ben je niet bedoeld om te worden wie je ooit dacht dat je moest zijn.

Misschien ben je bedoeld om te ontdekken wie je eigenlijk al bent — op jouw tempo, op jouw pad. En misschien is het vandaag al genoeg om te stoppen met jezelf te vergelijken met levens waarvan je de context niet kent.

Mini-reflectievraag

Als je jezelf niet meer zou vergelijken met anderen, maar alleen met wie je gisteren was — wat zou je dan vandaag al mogen erkennen als groei?