Dit is waar het schuurt: een systeem in overleving kiest geen groei

Een paar weken geleden moesten we onverwachts ons katje Gotham laten inslapen.

En eerlijk? Ik was compleet de twijfelkont. Een deel van mij wist dat haar pijn alleen maar erger zou worden. Dat we haar niet beter meer gingen maken. Maar een ander deel van mij bleef zoeken naar “misschien toch…”

Nog een optie.
Nog een dag.
Nog een manier waarop dit niet waar hoefde te zijn.

Ondertussen schoten er constant flashbacks door mijn hoofd naar Duvel. Naar die eerdere keuze. Naar die eerdere pijn. Dus nee. Ik zat daar niet als iemand met volledige innerlijke rust en wijsheid.

Wij maakten een keuze terwijl alles in mij wilde dat niemand die keuze hoefde te maken. Pas in de dagen erna, toen ik terugkeek naar de weken vóór het dierenartsbezoek, begon langzaam het besef te landen dat we waarschijnlijk wél de meest liefdevolle keuze hadden gemaakt.

Maar dat maakte het verlies niet minder rauw.

Want met Gotham verloren we niet alleen haar. We verloren ook opnieuw alle verbindingen die aan haar vastzaten. De herinneringen aan Duvel. Aan Vidocq. Aan eerdere versies van ons leven. Aan wie wij toen waren. Aan een toekomst waarvan we hoopten dat zij daar nog onderdeel van zou zijn.

Rouw gaat zelden alleen over wat er nu wegvalt.

Vaak trekt het tegelijkertijd oude verliezen, oude pijn en oude versies van jezelf weer open.

En dit is waar het schuurt.

We praten vaak alsof bewustzijn automatisch betekent dat je daarna ook gezonde keuzes maakt. Alsof inzicht genoeg is. Alsof je, zodra je begrijpt wat er gebeurt, automatisch toegang houdt tot al je volwassen vaardigheden.

Maar de afgelopen weken herinnerden me eraan hoe snel een mens terugschiet naar overleven wanneer de draagkracht wegvalt.

Mijn wereld werd klein.

Niet klein als in: “ik had even wat minder motivatie.” Klein als in: proberen het komende uur door te komen.

Eten.
Douchen.
Een gesprek voeren.
Soms was dat al genoeg belasting.

En eerlijk? Het confronteerde me niet alleen hoeveel pijn er zat. Maar ook hoe snel mijn systeem terugviel op:
kleiner leven,
minder voelen,
minder dragen,
minder aanwezig zijn.

Niet omdat ik “tegen groei koos”. Niet omdat ik mezelf zielig wilde houden. Maar omdat een systeem dat op omvallen staat eerst veiligheid zoekt.

En op zo’n moment merk je ineens hoeveel zelfhulp eigenlijk geschreven is voor mensen die nog nét voldoende draagkracht over hebben.

Je kunt alle podcasts over zelfliefde luisteren die je wilt. Maar een zenuwstelsel in overleving kiest eerst voor veiligheid.

Voor voorspelbaarheid.
Voor controle.
Voor energie besparen.

Dus nee. Niet alles wat op afstand lijkt op vermijding, ís automatisch ongezond.

Voor mij werd werk op dat moment bijvoorbeeld onverwacht belangrijk. Niet om het verdriet weg te drukken. Juist niet.

Ik had vooraf zelfs gevraagd of mensen alsjeblieft geen uitgebreide check-ins wilden doen. Niet omdat het me niets deed, maar omdat het op dat moment te rauw was. Ik wilde niet de hele dag opnieuw in die open wond getrokken worden.

En gek genoeg hielp juist die structuur. Even werken. Even ritme. Even een paar uur waarin niet alles draaide om verlies.

Na een paar dagen merkte ik zelfs dat ik af en toe weer grapjes maakte. Dat er kleine stukjes “ik” terugkwamen tussen het verdriet door.

Niet omdat het verdriet weg was. Maar omdat mijn systeem héél voorzichtig weer wat ruimte kreeg.

Ik wist ergens ook:
this is gonna suck for awhile.

And then it’s gonna suck a little bit less each day.

Until life slowly starts moving again.

Niet vanuit ontkenning. Maar vanuit vertrouwen. Vertrouwen dat emoties mogen bewegen zonder dat ik mezelf erin hoef te verliezen.

En net toen ik voelde dat er langzaam weer wat draagkracht terugkwam, kreeg ik een flinke blaasontsteking erbovenop.

Alsof mijn lijf zei: “Meer ruimte heb ik momenteel gewoon niet.”

En eerlijk? Dat frustreerde me. Want mentaal wilde ik alweer vooruit.
Schrijven.
Bewegen.
Terug naar normaal.

Maar mijn lichaam liep nog achter.

En ik denk dat veel mensen zichzelf precies daar opnieuw kwijtraken.

Omdat we verwachten dat herstel een rechte lijn hoort te zijn. Dat als je eenmaal “de goede richting” op beweegt, het daarna alleen nog maar beter mag gaan.

Maar zo werkt het vaak niet.

Soms begrijpt je hoofd het al, terwijl je zenuwstelsel nog volledig in overleving zit. Dat betekent niet automatisch dat je zwak bent. Of lui. Of terug bij af.

Het betekent soms gewoon dat je lichaam eerlijker is over je grenzen dan je hoofd wil accepteren.

Dus nee, niet alles wat je tijdelijk overeind houdt is vermijding.

Soms is structuur gewoon de brug tussen overleven en langzaam weer mens worden.

En misschien is dat ook een vraag die jij jezelf eens eerlijk mag stellen:

• Ben ik mezelf momenteel volledig kwijt aan overleven?
• Of probeer ik mezelf juist overeind te houden terwijl mijn systeem tijdelijk minder draagkracht heeft?

En wees voorzichtig met te snel tevreden zijn over het eerste antwoord. Want soms noemen we iets “zelfzorg” terwijl we eigenlijk langzaam aan het verdwijnen zijn.
Soms noemen we iets “rust nemen” terwijl we stiekem wachten tot het leven vanzelf minder ongemakkelijk wordt.

Dus kijk nog eens. En dan nog een keer.

Dit is waar het schuurt.

Volwassen geluk betekent niet dat je altijd sterk bent.
Soms betekent het dat je eerlijk wordt over hoeveel draagkracht er nog over is… en daar verantwoordelijkheid voor neemt.

💛 Je Geluks Cheerleader Irene